 Khi điều trị chỉnh nha cho người trưởng thành, bác sĩ chỉnh nha tại Nha khoa Lan Anh sẽ khéo léo lập một kế hoạch điều trị phù hợp với thời gian, thẩm mỹ, kết quả và sự dễ chịu cho bệnh nhân khi mang khí cụ chỉnh nha.
I/ Thời gian điều trị:
Khác với trẻ em, ở người lớn không còn sự tăng trưởng và phát triển. Thời gian điều trị nhờ vậy cũng ngắn hơn là ở trẻ em, thông thường là 18 tháng đối với những trường hợp không nhổ răng, 24 tháng đối với những trường hợp nhổ răng. Trong khi ở trẻ em, để theo dõi và chắc chắn kiểm soát toàn bộ sự phát triển của trẻ thì phải gắn khí cụ trong suốt thời gian dậy thì, nghĩa là khoảng 2-3 năm (một số trường hợp ngoại lệ thời gian sẽ được điều chỉnh để phù hợp với kế hoạch học tập và cuộc sống của trẻ, nhưng như vậy thì sự kiểm soát sẽ ít hơn).
Tuy nhiên, trong một số trường hợp phức tạp như mất răng, răng ngầm, thời gian có thể kéo dài đến 3 năm, hoặc đơn giản như hỗ trợ cấy ghép Implant, phục hình răng sứ, v.v… thì thời gian lại chỉ cần khoảng 6 tháng.
Hình: Sử dụng mắc cài tự buộc (self ligating) sẽ giúp bạn ít phải đến gặp bác sĩ chỉnh nha hơn (khoảng 6-8 tuần/lần hẹn) thay vì mỗi tháng như mắc cài cổ điển edgewise. Chỉnh nha bằng hệ thống mắc cài tự buộc nhờ vậy cũng rút ngắn thời gian và kết quả cũng đẹp hơn mắc cài cổ điển.
Hình: Bệnh nhân có 3 răng ngầm ở độ tuổi thiếu niên, cần thời gian đến gần 3 năm để theo dõi và hoàn tất kế hoạch điều trị, nhưng kết quả rất tốt, ít phải nhổ răng.
II/ Thẩm mỹ:
Thẩm mỹ bao giờ cũng rất quan trọng đối với bệnh nhân người lớn, vì họ còn phải giao tiếp, công việc, và chắc chắn là không ai muốn mình xấu cả!
Để đáp ứng nhu cầu này, bạn có thể chọn mắc cài sứ hoặc mắc cài mặt trong (mắc cài lưỡi).
a) Mắc cài sứ:
Mắc cài sứ xuất hiện khi vật liệu sứ nha khoa trở nên quen thuộc trong thời gian gần đây và ngày càng phổ biến hơn. Nha khoa Lan Anh sử dụng hệ thống mắc cài sứ cổ điển edgewise và hệ thống mắc cài sứ tự buộc (self ligating).
  Hình: Mắc cài sứ qua hình ảnh quảng cáo và hình chụp từ bệnh nhân. Theo kinh nghiệm thì hình ảnh chụp từ nhà cung cấp bao giờ cũng đẹp hơn 30% so với hình ảnh thật!
Nhìn chung các hệ thống mắc cài sứ có độ dày hơn khoảng 30% so với mắc cài kim loại. Vì vậy đeo mắc cài sứ bạn sẽ thấy cộm và khó chịu hơn mắc cài kim loại. Mắc cài sứ cũng có giá thành cao hơn mắc cài kim loại. Vì vậy, nếu bạn cảm thấy không thật sự tự tin với sự có mặt của mắc cài kim loại, thì mắc cài sứ sẽ là một lựa chọn cho bạn.
Hình: Mắc cài sứ tự buộc (self ligating) có độ dày hơn loại thông thường. Hình chụp từ nhà cung cấp và trên lâm sàng.
Những đặc điểm khác như độ bền, thời gian, kết quả điều trị của mắc cài sứ so với mắc cài kim loại là tương đương nhau. Trước đây vật liệu sứ chưa được tinh xảo nên một số bác sĩ thấy dễ bể vỡ, nhưng với thế hệ sau này thì độ bền đã được cải thiện rất nhiều.
Như vậy, mắc cài sứ chỉ có thể giúp cải thiện một phần mục tiêu thẩm mỹ khi chỉnh nha. Chọn lựa mắc cài sứ có thẩm mỹ hay không sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như màu răng, màu da của bạn, và có gây khó chịu cho bạn hay không sẽ phụ thuộc vào tình trạng khớp cắn ban đầu. Khi bạn khám chỉnh nha, Bác sĩ sẽ tư vấn bạn lựa chọn loại mắc cài sứ thích hợp để thẩm mỹ mà vẫn đạt được kết quả mong muốn.
b) Mắc cài mặt trong (mắc cài lưỡi):
Nếu đòi hỏi mắc cài lưỡi di chuyển răng và tạo lực được như mắc cài mặt ngoài, thì mắc cài lưỡi sẽ khá dày, dễ sút, và là một “cơn ác mộng” đối với lưỡi của bạn! Đây là những khó khăn mà các bác sĩ chỉnh nha vẫn còn chưa thể giải quyết được.
 
Hình: Mắc cài mặt lưỡi cổ điển khá dày và dễ làm chấn thương lưỡi như hình bên phải.
Đối với những trường hợp đơn giản, mắc cài lưỡi 2D (chỉ làm nghiêng răng, xoay răng, trồi hoặc lún răng) lại là một lựa chọn tốt. Độ dày chỉ 1.3 mm giúp mắc cài này thân thiện với lưỡi và không tạo chấn thương.
Tuy nhiên, do khó kiểm soát sự di chuyển chân răng với loại mắc cài này, nên những trường hợp phức tạp là gần như không thể làm được với hệ thống mắc cài này, chẳng hạn như các trường hợp nhổ răng, hô xương, chen chúc quá nhiều, răng di chuyển nhiều, v.v…
Vì vậy, trong một số trường hợp dùng mắc cài lưỡi, ở một số giai đoạn cần sử dụng lực phức tạp, bác sĩ sẽ gắn mắc cài mặt ngoài. Sự kết hợp mắc cài lưỡi và mắc cài mặt ngoài giúp bạn đạt được thẩm mỹ trong một số công việc (giai đoạn chỉ gắn mắc cài mặt lưỡi), đồng thời khi gắn mắc cài mặt ngoài cũng giúp bác sĩ di chuyển được răng trong một số thời điểm khó, chẳng hạn như khi trong giai đoạn kết thúc trước khi tháo mắc cài.
III/ Mục đích điều trị:
Đôi khi bạn chỉ cần sắp xếp lại các răng trước vào đúng vị trí cho thẳng hàng và đều đặn, hoặc đơn giản là chỉ muốn dựng một chiếc răng bị nghiêng vào khoảng mất răng để ghép Implant, thì bác sĩ chỉnh nha sẽ lên kế hoạch điều trị với chỉ có một số ít vấn đề đó, sử dụng mắc cài cho một vài răng riêng lẻ, và dĩ nhiên, thời gian điều trị sẽ rút ngắn rất nhiều, chỉ khoảng vài tháng.
Hình: Kết hợp giữa Mini Implant và một vài mắc cài trên răng sau để dựng trục một răng cối lớn bị ngầm. Bệnh nhân không có nhu cầu chỉnh nha toàn diện, nên bác sĩ chỉ gắn mắc cài ở 3 răng sau, và 1 mini Implant để điều trị kéo răng ngầm. Thời gian điều trị cũng chỉ cần 4-6 tháng.
Dĩ nhiên, bạn phải thảo luận kỹ với bác sĩ chỉnh nha về mong muốn của bạn và những vấn đề bạn muốn giải quyết. Càng nhiều vấn đề cần giải quyết, thời gian càng dài, và ngược lại. Sẽ là không thực tế nếu bạn muốn có một nụ cười đẹp toàn vẹn, nhưng lại chỉ cho bác sĩ vài tháng để chỉnh nha trong khi vấn đề của bạn là khá nhiều.
IV/ Chỉnh nha có đau hay không?
Nếu sử dụng lực mạnh để chỉnh nha, bạn sẽ đau. Sự đau và khó chịu này bạn có thể chịu được, nhưng về lâu dài là không tốt vì nó sẽ làm cho bạn cảm thấy chán nản, khổ sở, và quan trọng hơn, kết quả đạt được là không bền vững. Nặng nề hơn, dùng lực quá mạnh thậm chí có thể làm răng viêm tủy, tiêu ngót chân răng, và lung lay răng.
Hình: Sử dụng lực quá mạnh làm răng cửa bị “cụp” vào trong sau khi tháo mắc cài. Kết quả sẽ không bền và không thẩm mỹ. 
Hình: tụt nướu răng cửa dưới sau khi điều trị chỉnh nha, để ý bệnh nhân đã nhổ 4 răng cối nhỏ số 4 để chỉnh nha. Dùng lực mạnh sẽ di chuyển răng trong thời gian ngắn, nhưng lại gây ra nguy cơ tiêu xương, tụt nướu và răng sẽ có khuynh hưởng di chuyển lại vị trí cũ.
Nếu sử dụng lực nhẹ, răng sẽ di chuyển chậm hơn, nhưng giảm thiểu sự khó chịu và đau cho bệnh nhân. Các biến chứng phụ như tụt nướu, tiêu xương cũng giảm thiểu tối đa và kết quả đạt được cũng bền vững hơn. Sử dụng lực nhẹ giúp bạn quên là mình đang chỉnh nha, đến vài tháng sau, bạn sẽ thấy sự thay đổi và ngạc nhiên với kết quả. Điều quan trọng nhất, là sự kiên nhẫn, và dành thời gian để dây nhỏ với lực nhẹ “làm việc của nó”. 
Hình: khuôn mặt của bệnh nhân trong một trường hợp điển hình sử dụng nguyên lý “lực nhẹ”: lực nhẹ giúp tạo xương và mô mềm, nâng đỡ mô mềm giúp khuôn mặt trẻ và đẹp hơn sau khi chỉnh nha. So sánh với trường hợp dùng lực mạnh ở trên, trường hợp này có nướu răng lành mạnh và không phải nhổ răng, mặc dù tình trạng ban đầu thiếu chỗ khá trầm trọng!
Hình: Một số trường hợp dùng lực nhẹ để chỉnh nha. Để ý tình trạng ban đầu thiếu chỗ, thiếu xương và mô mềm trầm trọng, và sự cải thiện sau khi chỉnh nha.
Tại nha khoa Lan Anh, bác sĩ sẽ chọn dây phù hợp với tình trạng ban đầu của bạn, bằng một lực nhẹ nhất và có tác dụng phù hợp nhất. Bạn sẽ cảm thấy rất ít khó chịu khi điều trị chỉnh nha, bởi vì chúng tôi hiểu rằng, làm cho bạn cảm thấy vui và nhẹ nhàng khi điều trị, cũng là động viên bạn đi suốt quãng đường dài với “niềng răng” trước mắt! 
Bài viết được thực hiện bởi bác sĩ chỉnh nha – nha khoa Lan Anh, ngày 6 tháng 5 năm 2011.
|
English
Hệ thống CAD/CAM Sirona inLab MCXL tại nha khoa Lan Anh
